Yerelin Sesi

1928’de kuruldu, 2011’de kapısına kilit vuruldu… Eskiden Aşı Satıyorduk, Şimdi KİT’e Muhtacız…

1928’de kuruldu, 2011’de kapısına kilit vuruldu… Eskiden Aşı Satıyorduk, Şimdi KİT’e Muhtacız…
24 Mart 2020 - 14:58

1928’de kuruldu, 2011’de kapısına kilit vuruldu… Eskiden aşı satıyorduk, şimdi KİT’e muhtacız…

Sosyal medyada, Çin’den ülkemize getirilen Corona virüs tanı kitlerinin ilk partisi olan 50 bininin Çin hükümetince ‘Ücretini Atatürk ödedi’ denerek hibe edildiği iddialarının gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, tanı kitlerinin para ödenerek alındığını ifade etti. Yaşanan Corona virüsü dehşeti, tarihi bir gerçeğin ortaya çıkmasına neden oldu.

 

İşte, 1928’de kurulan, 2011 tarihinde ise kapısına kilit vurulan Refik Saydam Hıfzısıhha Enstitüsü’nün tarihi süreci. İşte, ilklere imza atan, aşı satan bir ülke konumundayken, şimdi nasıl yurt dışından gelen kitlere, ilaç ve aşı başta olmak üzere tüm sağlık malzemelerine muhtaç olduğumuz gerçeğinin perde arkası

Cumhuriyet dönemi öncesi

Ülkemizin salgın hastalıklarla mücadelesisi, Cumhuriyet’in çok daha öncesinde başladı. Tarihler, 1887’yi gösterdiğinde İstanbul’da Kuduz Enstitüsü açıldı.

Sadece 13 ölüm vakasının kayıtlara girdiği enstitüde 12 bin 521 kişinin tedavi gördüğü. Bağdat’ta 1889’da veren ‘kolera salgın’ 1893’de İstanbul’a sıçradı.

Her ne kadar 2. Abdülham, Dr. Henry Chantemesse’yi ülkemize davet ederek salgını ilik etapda durdurup ve onu altın madalya ile ödüllendirse de salgın engellenemedi. Yaşanan savaşlarla birlikte, hastalıklar çoğaldı.

Ve Cumhuriyet dönemi

27 Mayıs 1928’de hızlı yayılan enfeksiyon hastalıklarıyla mücadele edebilmek için, Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü adı verilen Türkiye’nin ilk halk sağlığı laboratuvarı kurulup, hizmete sokuldu. Enstitü kısa sürede, hızlı yayılan enfeksiyon hastalıklarıyla mücadele etmeye başladı.

 

1931 yılında, ağız yoluyla uygulanan BCG Aşısı üretimine başlanıldı.

1932’de, serum üretiminin ülke ihtiyacını karşılayacak düzeye gelmesi sonucu, dışarıdan serum ithali durduruldu

1933’de, Simple Metodu ile kuduz aşısı üretimi ele alındı.

1934 yılında, İstanbul Aşıhanesi, Enstitü bünyesine nakledildi ve çiçek aşısı üretimi ülke ihtiyacını karşılayacak düzeye getirildi.

1935’de, Farmakoloji Şubesi kurularak yerli ve yabancı ilaçlar ile diğer hayati maddelerin kontrolüne geçildi.

1936’da, Hıfzıssıhha Okulu açıldı.

1937’de, kuduz serumu üretilmeye başlandı.

Enstitü İlaç Kontrol Şubesi devletin ilacını denetlemeye başladı. Bu durum ilaç firmalarının korkulu rüyası haline geldi. Aşı ve Serum Şubesi Müdürlüğü’nde Difteri, Boğmaca, Tetanoz ve her türlü tedavi anti-serum üretidi.

O dönemin bilgilerine göre, bakteri besiyerleri, büyük cam galonlar içinde imal edilip, oda kadar büyük neredeyse tarihi otoklavların içinde sterilize edildi. Üretilen anti serumlar arasında akrep, yılan sokmalarına karşı serumlar olduğu gibi gazlı kangren, anti serumları da bulunuyordu.

1940’lı yıllarda Türkiye, Ortadoğu ülkelerine Tifüs aşısı satacak noktaya geldi.

1942’de, tifüs aşısı ve akrep serumu üretimine başlandı.

1947’de, Biyolojik kontrol Laboratuvarı kuruldu. Enstitü bünyesinde aşı istasyonu açıldı. İntradermal ve BCG aşısı üretimine geçildi.

1948’de ülkemizde ilk defa boğmaca aşısı üretimi yapıldı.

 

1950’de, İnfluenza Laboratuvarı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından Uluslararası Bölgesel İnfluenza Merkezi olarak tanındı ve İnfluenza aşısı üretimine başlandı.

1951’da, ilk kez antibiyotiklerin ve bazı vitaminlerin kalite kontrolüne başlandı.

1954 yılında, İlaç Kontrol Şubesi kuruldu.

1956’de, tetanos aşısı daha modern metotlarla üretilmeye başlandı.

1958’de, ilk kez frenginin modern yöntemlerle teşhisi ele alındı.

1966’de, Kolera Referans Laboratuvarı kuruldu.

1974’de, Mikoloji Laboratuvarı açıldı.

1976’da, BCG aşısının deneysel üretimine başlandı.

1983 yılında, kuru BCG aşısı üretimine başlandı.

1984’da Zehir Danışma Merkezi açıldı.

1987’de AIDS Araştırma Merkezi açıldı.

1950’lerden sonra Hıfzıssıhha Enstitüsü; Türk halk sağlığının korunması amacıyla, laboratuvar hizmetleri ülke geneline yaygınlaştırmaya başladı. Bölgesel düzeyde hizmet vermek amacıyla şubeler açıldı.

2004’de ise Aşı Üretim Enstitüsü, Bakanlar Kurulu Kararı ile kapatıldı!

Cumhuriyet’in büyük yokluklarla kurduğu ve harikalar yarattığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı ise 2 Kasım 2011 tarihinde Resmi Gazete ’de yayımlanan 663 sayılı kararname ile kapısına kilit vuruldu.

 

Haber: Ayşegül Çakmak

 

 

 

ı.

 

POPÜLER FOTO GALERİLER
POPÜLER VIDEO GALERİLER

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız. Marmaris Web Rehberi